Manifesteer hoop

Je kunt alles krijgen wat je wenst: een mooi lichaam, de perfecte partner, rijkdom, geluk en geen COVID-19-besmetting. Het universum zal het je schenken. Het enige wat je hoeft te doen is je voorstellen dat je wens al bereikt is. Of drie dagen achtereen drieëndertig keer je wensdroom opschrijven.1 En als je droom niet uitkomt? Dan doe je niet goed genoeg je best, ben je niet positief genoeg. Dat is althans de boodschap die de laatste tijd veel rondwaart op sociale media.

Volgens de aanhangers van deze ideologie werkt zogeheten ‘manifestatie’ via de wet van de aantrekkingskracht. Die ‘wet’ zegt dat je krijgt waar je je op focust. Je gedachten worden werkelijkheid of ze nu negatief zijn of positief. De wet gaat terug op de Nieuwe Gedachte-beweging van Phineas Quimby uit het begin van de 19e eeuw. Hij stelde dat ziekte een mentale oorsprong had en dat een geest die zich openstelt voor het hogere elke ziekte kon overwinnen.2

‘Manifesteren’ doet sterk opgang op sociale media, vooral onder jongeren op TikTok. Op dit moment is #manifest daar 1,2 miljard keer bekeken3 en #manifestation maar liefst 5,2 miljard keer.4 De Law of attraction-community op Facebook heeft 7,5 miljoen leden.5 Heel veel bloggers en vloggers geven adviezen hoe je iets kan laten manifesteren. Soms door je het voor te stellen. Soms door drie keer een naam op te schrijven, zes keer een intentie en negen keer de gewenste uitkomst.6 Soms door uitgebreide stappenplannen te doorlopen.7

De ideologie van ‘manifestatie’ ondermijnt het zelfvertrouwen. Als het niet lukt iets te laten manifesteren ligt dat aan jezelf. Je hebt niet goed genoeg je best gedaan om positieve gedachten te genereren. Je hebt de verkeerde methode gebruikt en moet nodig de aanpak van de blogger volgen. Uiteindelijk rest de teleurstelling, een toegenomen twijfel aan jezelf en een grotere kans op burn-out.

Zelfvertrouwen is kwetsbaar. ‘De tirannie van verdienste’ van Michael Sandel is een van de laatste in een lange reeks boeken over de nadelen van de ideologie van iedereen zijn eigen talenten te laten uitbaten.8 Een ideologie die gewicht kreeg in de jaren tachtig, de tijd van Thatcher en Reagan. Het lijkt prachtig dat elke soldaat de maarschalksstaf in zijn ransel heeft als hij maar genoeg zijn best doet. Alleen is talent ongelijk verdeeld, zijn kansen niet gelijk, doet afkomst er toe, heeft de een meer macht dan de ander en kan iemand ook domweg geluk hebben. Als succes gelijk staat aan eigen verdienste, ben je zelf de oorzaak van je tegenspoed. Dan vreten pech en tegenslag aan je zelfvertrouwen.

Zeker, tot op bepaalde hoogte werken dingen omdat mensen denken dat ze werken. Het placebo-effect bestaat.9 En een positieve instelling maakt het leven lichter, maar kan in deze tijd leiden tot onachtzaamheid en het nemen van onverantwoorde risico’s. Als je er op vertrouwt dat het universum je tegen COVID-19 beschermt als je maar positief genoeg denkt, houd je geen afstand en breng je jezelf en anderen in gevaar.10 Overmatig optimisme gebaseerd op de ‘wet’ van de aantrekkingskracht draagt dus naast teleurstelling ook maatschappelijke gevaren in zich.

Laten we in deze tijd van grote onzekerheid hoop doen manifesteren. Niet als gift van het universum, maar als gift aan elkaar. De tijden zijn aan het veranderen, ons oude leven komt niet integraal terug. Hoop komt voort uit het vertrouwen dat we hebben in onze vaardigheden om in nieuwe omstandigheden een zinvolle levensweg te gaan en nieuwe doelen te bereiken.11 Niet door ongefundeerd wensdenken,12 maar met vallen en opstaan en met betrokkenheid bij elkaar als het een keer niet lukt.

Dit artikel verscheen ook op NieuwWij.nl

Noten

Noten
1 Een voorbeeld van 3×33 manifestatie: Subliminalshinobi.com/3×33-manifestation.
2 Meer achtergronden staan op Wikipedia: Law_of_attraction (New_Thought).
3 Het aantal keer #manifest op TikTok: tiktok.com/tag/manifest.
4 Het aantal keer #manifestation op TikTok: tiktok.com/tag/manifestation.
5 De Law of attraction-groep op Facebook facebook.com/lovethelawofattraction en op het internet thelawofattraction.com.
6 Meer over de 3-6-9 manifestatie: yourastrologylanguage.com/how-to-simply-manifest-with-the-3-6-9-method.
7 Een voorbeeld van een stappenplan: hetnlpcollege.nl/wet-van-aantrekkingskracht-overvloed.
8 De tirannie van verdienste van Michael Sandel: uitgeverijtenhave.nl/boek/de-tirannie-van-verdienste.
9 Een onderzoek van Alia Crum en Ellen Langer beschrijft hoe een groep kamermeisjes werd verteld dat het werk dat ze doen goed is om te bewegen. Proefpersonen in de controlegroep kregen deze informatie niet.  Hoewel het eigenlijke gedrag niet veranderde, vond de geïnformeerde groep 4 weken na de interventie dat ze aanzienlijk meer beweging kregen dan voorheen. Als gevolg hiervan vertoonden ze in vergelijking met de controlegroep een daling van het gewicht, de bloeddruk, het lichaamsvet, de verhouding tussen de taille en de heupen, en de lichaamsmassa-index. Deze resultaten ondersteunen de hypothese dat lichaamsbeweging de gezondheid geheel of gedeeltelijk beïnvloedt via het placebo effect.

Zie ook: dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3196007/Langer_ExcersisePlaceboEffect.pdf?sequence=1.

10 Optimisme is gevaarlijk in een pandemie: theconversation.com/why-optimism-can-be-dangerous-during-a-pandemic-148073.
11 Dit artikel gaat in op het verschil tussen veerkracht en hoop: theconversation.com/why-resilience-isnt-always-the-answer-to-coping-with-challenging-times-145796.
12 Dit artikel stelt dat hoop meer is dan wensdenken, het is een waardevol middel om in te zetten tijdens een crisis: theconversation.com/hope-isnt-mere-wishful-thinking-its-a-valuable-tool-we-can-put-to-work-in-a-crisis-146271.
Standaard afbeelding
George Gelauff
George Gelauff is programmaleider Maatschappelijke Betrokkenheid bij het Apostolisch Genootschap. Hij houdt zich bezig met maatschappelijke actie en opinievorming. George studeerde econometrie, promoveerde in de economie en is het grootste deel van zijn loopbaan werkzaam geweest bij de Rijksoverheid op het grensvlak van kennis en beleid. Hij is als vrijwilliger ook actief in Delft als mede-initiator van Platform Delftse Bruggen dat werkt aan sociale cohesie.

Geef een reactie

Op de hoogte blijven?

Abonneer je en je ontvangt een seintje bij elk nieuw artikel.

 

Loading