Thema Omgang met de aarde

Stel, een kind vraagt jou over twintig jaar: Wat heb jij gedaan tegen de klimaatopwarming? Misschien voel je je ongemakkelijk over het antwoord dat je nu bedenkt. We staan voor ongekende uitdagingen. Sterfte van minstens een miljoen soorten dreigt als we niet drastisch ingrijpen. Hoogste tijd daarom om ons gevoel van verantwoordelijkheid voor het grote geheel te versterken.

Buiten ruimte en tijd

Onlangs maakte een ruimtetelescoop een foto van allerlei sterrenstelsels. Sommige sterrenstelsels staan zo ver weg dat hun licht uit de babytijd van het 13,8 miljard jaar oude heelal komt. Dat licht is met een snelheid van meer dan een miljard kilometer per uur maar liefst 13,5 miljard jaar onderweg geweest voordat het de telescoop bereikte. Andere stelsels staan dichterbij, hun licht is tot nu ‘slechts’ 4,6 miljard jaar onderweg geweest. De telescoop stuurde die foto naar een blauwe planeet die cirkelt rondom een kleine ster. Een ster die nauwelijks opvalt tussen de honderden miljarden sterren in één van de honderden miljarden sterrenstelsels in het universum. Enkele levende wezens op die blauwe planeet vingen de foto op en verspreidden deze onder hun soortgenoten, die er met verbazing naar keken.
Lees dit artikel

Kiezen voor kleine goedheid

Laatst had mijn vrouw een gesprek over het boek Warmtefort. Marieke Lucas Rijneveld schrijft in dat boek over ‘kleine goedheid’. Met kleine goedheid maken mensen duidelijk dat ze je zien en waarderen, dat je er echt mag zijn. Het gesprek ging over de keuze om blijken van kleine goedheid aan anderen te betonen. Verbaasd vroeg haar gesprekspartner: ‘Is dat dan een keuze?’ Daar kies je niet voor, dat doe je gewoon, vond ze. En inderdaad, zo kennen wij haar: een stralende lach voor een kind, een bemoedigend klopje op je arm, een welgemeende knuffel, een hartelijk gesprek met een eenzame oudere, een kaartje voor een zieke. Het zit in haar en verschijnt als vanzelf.
Lees dit artikel

Hoe mijn liefde voor dieren groeide

‘Besef je wel dat je een dood dier op je bord hebt liggen!?’ Het is een doodgewone dag in 2011 en ik sta op het punt een hap te nemen van mijn rookworst. Mijn vriendin heeft een verbale dynamietstaaf tot ontploffing gebracht en ik sta even met mijn mond vol tanden. Moeten we het hier tijdens het avondeten uitgebreid over hebben? ‘Sorry,’ zegt ze, ‘misschien is dit niet het moment, maar ik blijf het lastig vinden dat je zo veel vlees eet.’
Lees dit artikel

Laten we groeien in het genoeg

Groei roept vaak positieve gevoelens op. De natuurliefhebber geniet van een prachtig tot wasdom komende plant of boom. Partners verheugen zich over hun relatie die zich verdiept. Ouders zien met verwondering hoe hun baby uitgroeit tot een lopend en sprekend kind. Een beginnend pianist voelt zich euforisch als zij na veel oefening Für Elise foutloos speelt. Een familie in India ontsnapt uit armoede door economische groei. Net als heel veel andere mensen in allerlei landen.
Lees dit artikel

Onvermijdelijke verantwoordelijkheid

Stephan Huijboom

Hoe ontstaat verantwoordelijkheid? De religieus-humanistische filosoof Emmanuel Levinas spreekt over ‘de ervaring van het gelaat van de ander’. Daarmee bedoelt hij dat we altijd en onvermijdelijk op morele wijze aangesproken worden door de ander. En alleen jij kunt antwoord geven op dat appel van de ander: Jij hebt jouw unieke (ver)antwoordelijkheidsrelatie met de ander. Anderen hebben op hun beurt weer hun unieke (ver)antwoordelijkheidsrelatie met de ander.
Lees dit artikel

Compassie helpt mensen zich onderdeel te voelen van de natuur

George Gelauff

Het denken over de verhouding van de mens tot de natuur is in beweging. Mensen verwonderen zich over de variëteit en schoonheid van de natuur en willen leven vanuit een doordachte en doorvoelde verbinding met andere levende wezens. De werkelijkheid is echter totaal anders. Mensen doen de natuur op heel veel manieren geweld aan. Als levensvisie en realiteit botsen kan compassie een richting bieden om niet weg te kijken of te wanhopen.
Lees dit artikel

De blinde vlekken van coronawegwuivers

Stephan Huijboom

Hoogleraar Frits de Lange schreef op de website NieuwWij een artikel over ego-spiritualiteit, “een vorm van geestelijk narcisme, waarin er voor anderen ten diepste geen plaats is.” Ook stelde De Lange dat we deze gezondheidscrisis alleen doorkomen als we ons aan de coronamaatregelen houden en ons laten vaccineren, waarna hem een ‘fundamentalistische’ opvatting aangewreven werd. Het is daarom hoog tijd dat we scherp gaan zien wat de blinde vlekken zijn van mensen die de gevaren van het coronavirus wegwuiven.
Lees dit artikel

Hoog tijd voor door waarden gedreven verkiezingen

George Gelauff

Een debat over klimaatwaarden helpt niet tegen klimaatontkenning. Daar dienen fundamentele waarden als rede en redelijkheid voor in het geweer te komen. Het debat over klimaatwaarden richt zich op al die mensen die zien hoe het weer verandert, die gevoel hebben voor de schoonheid van de aarde, die compassie voelen met mensen en dieren en die zich afvragen hoe we de lasten van maatregelen eerlijk verdelen.
Lees dit artikel

Zet preventie voorop

George Gelauff

De les die COVID-19 ons leert, is met de komst van vaccins niet van tafel. Die les luidt dat veel leed en schade door corona was voorkomen als we anders waren omgegaan met de natuur en andere (internationale) verbindingen hadden onderhouden. Deskundigen wijzen op de toenemende kans op nieuwe pandemieën. Preventie is belangrijk, blijkt ook uit andere ontwikkelingen. Zo dreigt klimaatverandering de leefwereld van mensen, dieren en planten onbewoonbaar te maken. Verdere opwarming voorkomen is essentieel om mondiale catastrofes tot een minimum te beperken. En artsen pleiten al decennia voor het voorkomen van allerlei ziekten in plaats van deze alleen te bestrijden.
Lees dit artikel